Dak lekt: wat doe je nu en wie betaalt de reparatie?

Bij een lekkend dak is het eerste uur bijna helemaal gericht op schade beperken, niet op repareren. De reparatie kan wachten tot het droog is; de schade aan je plafond, vloer en elektra kan dat niet.

1. Loopt er water langs een lamp, een stopcontact of de meterkast, zet dan de betreffende groep uit in de meterkast. Water en elektra samen is het enige echt acute gevaar hier.
2. Zet emmers neer en leg handdoeken of een zeil eronder. Een emmer op een hardhouten vloer helpt niets als het water er langs spat.
3. Bolt het plafond of het stucwerk uit, prik er dan met een schroevendraaier een gaatje in op het laagste punt en zet er een emmer onder. Dat klinkt fout maar is het niet: een uitgezakt plafond dat plotseling scheurt geeft veel meer schade dan een gaatje dat je zelf maakt.
4. Haal spullen weg die kunnen beschadigen en zet meubels van de plek af. Elektronica, papier en een houten vloer zijn de dure dingen.
5. Maak foto's en filmpjes met datum, van boven en van onder: de natte plek, de emmer, de stand van het weer als het stormt. Dit is later je bewijs richting verzekeraar, verhuurder of VvE.
6. Kijk of je van binnenuit iets kunt zien, bijvoorbeeld op zolder of in een kruipdak. Een natte spoor op de dakbeschot wijst vaak beter naar het lek dan de vlek in het plafond.
7. Bel bij aanhoudende regen een dakdekker voor een noodreparatie, en vraag expliciet naar de spoedtoeslag voordat hij komt. Regent het niet meer, dan kan het gewoon tot morgen wachten.
8. Ventileer en laat drogen zodra het lek gestopt is. Een plafond dat nat blijft, krijgt binnen twee weken schimmel.

Water loopt onder een dak langs de constructie voordat het naar beneden valt. Het kruipt over dakbeschot, langs een spant of over een leiding en druppelt dan naar beneden op het eerste punt waar het niet verder kan. Een lek dat binnen bij het raam uitkomt, zit buiten regelmatig meters hoger of aan de andere kant van de nok.

Daarom is de natte plek een aanwijzing en geen adres. Een dakdekker die na een blik naar je plafond zegt waar het zit, gokt. Iemand die eerst op zolder kijkt en dan het dak op gaat, zoekt.

Regen die schuin komt aanwaaien vertelt je meer dan verticale regen. Lekt het alleen bij storm uit een bepaalde richting, dan zit het probleem waarschijnlijk in een aansluiting die alleen bij slagregen water doorlaat, bijvoorbeeld een dakkapel of een gevelaansluiting.

Lekt het juist als het niet regent, dan is het geen dak. Condens onder een slecht geventileerd dak, een lekke cv-leiding of een verstopte hemelwaterafvoer geven hetzelfde beeld. Draai alle kranen dicht en lees je watermeter twee uur later opnieuw af: loopt hij door, dan is het een waterleiding en geen dak.

Op een gewoon Nederlands dak komt het overgrote deel van de lekkages uit een handvol plekken, en die zijn met een verrekijker vanaf de grond al voor een deel te controleren.

• Aansluitingen en randen. Schoorsteen, dakkapel, dakraam, de aansluiting op de buurgevel. Daar zit lood of zink, en dat is de eerste plek waar het na dertig jaar loslaat.
• Verschoven of gebroken pannen na storm. Vanaf windkracht 9 waaien dakpannen en schoorsteenkappen weg, maar een pan die al los lag verschuift bij veel minder.
• Naden en plakranden op een plat dak. Bitumen en kunststof laten op de naad los, en dat zie je pas als er water staat. Een plas die na twee dagen nog staat, is een aanwijzing.
• Verstopte goten en afvoeren. Water dat niet weg kan, staat en zoekt dan de weg langs de dakrand naar binnen. Dit is de goedkoopste oorzaak om te voorkomen en de meest voorkomende die mensen overslaan.

Van alle klussen in dit soort gidsen is dit degene waarbij zelf doen echt gevaarlijk kan zijn. Vallen van hoogte is in de bouw de meest voorkomende ernstige ongevalsoorzaak, en een schuin dak is glad zodra het nat is.

Ga nooit het dak op tijdens of vlak na regen, sneeuw of vorst, en al helemaal niet bij wind. Ook windkracht 6 is op een dak veel meer dan op straat.

Ga niet op een schuin dak zonder dakhaak, zonder ladderbeveiliging en zonder tweede persoon beneden. Een ladder tegen een dakgoot is geen werkplek.

Ga niet op een plat dak waarvan je de constructie niet kent, zeker niet bij een oud houten dak of een lichtkoepel. Door een lichtkoepel zakken gebeurt vaker dan je denkt.

Blijf van asbest af. Golfplaten op een schuur of garage van voor 1994 zijn vaak asbesthoudend. Niet boren, niet zagen, niet met een hogedrukreiniger langs. Daar gelden aparte regels en een gecertificeerd bedrijf.

Stop met zelf zoeken zodra het lek na twee bezoeken nog niet gevonden is. Dan is lekdetectie met camera, rook of warmtebeeld goedkoper dan nog een keer gokken en repareren.

Niet elk lek is een reparatie van honderden euro's, en het is eerlijker om te zeggen waar je zelf klaar bent.

De goot schoonmaken vanaf een goed opgestelde ladder op de begane grond. Bladeren en mos uit de goot en de afvoer halen lost een verrassend groot deel van de lekkages op, en het is een half uur werk in het najaar.

Een verschoven dakpan die je vanaf een dakraam of vanuit een dakkapel met de hand kunt terugleggen. Kun je er niet bij zonder op het dak te stappen, dan is dit geen zelfklus meer.

Een lichtkoepel of dakraam waarvan het rubber vuil is: schoonmaken en kijken of de lekkage stopt. Vaak is het niet kapot maar dichtgeslibd.

Binnen het plafond laten drogen en pas daarna repareren. Direct overstucen of overschilderen op een natte plek levert binnen een half jaar dezelfde vlek op.

Wat je niet zelf oplost met een emmer teer of dakcoating: een lek in de naad van een plat dak. Die tijdelijke smeerlaag maakt de latere, echte reparatie duurder omdat de dakdekker het er eerst weer af moet halen.

Heb je een eengezinswoning in eigendom, dan is het dak van jou en betaal je zelf, tenzij een verzekering dekking geeft. Er bestaat geen instantie die hier bijspringt.

Woon je in een appartement, dan is het dak in vrijwel elke splitsingsakte gemeenschappelijk eigendom, net als gevel en fundering. Herstel is dan een zaak van de VvE en wordt betaald uit het reservefonds. Een VvE is verplicht te reserveren voor groot onderhoud, ofwel volgens een meerjarenonderhoudsplan, ofwel met minimaal 0,5 procent van de herbouwwaarde per jaar.

Meld een lekkage in een appartement dus altijd eerst bij de VvE of de beheerder en niet meteen bij je eigen verzekeraar. Schade aan het gebouw loopt via de opstalverzekering van de VvE, schade aan je eigen spullen via je inboedelverzekering.

Huur je, dan is het dak groot onderhoud en dus voor de verhuurder. Meld het schriftelijk met foto's en vraag om herstel; bij spoed mag je om een spoedreparatie vragen. Bel niet zelf een dakdekker zonder te melden, want dan blijf je vaak zelf met de rekening zitten.

Doet de verhuurder niets, dan kun je naar de Huurcommissie. Een lekkend dak valt daar in de zware categorieen gebreken, en de Huurcommissie kan de huur tijdelijk verlagen tot het is verholpen. Een melding bij bouw- en woningtoezicht van de gemeente kan er parallel aan.

Dit is waar de meeste teleurstelling zit, dus hier de scherpe grens. Een opstalverzekering dekt schade door een plotselinge, onverwachte gebeurtenis. Hij dekt geen slijtage en geen achterstallig onderhoud.

• Wel gedekt: gevolgschade na een plotselinge oorzaak. Waaien er pannen weg bij storm en regent het daarna naar binnen, dan is de waterschade aan plafond en muren doorgaans gedekt.
• Verzekeraars spreken van storm vanaf windkracht 7, dat is 50 tot 61 kilometer per uur. Het KNMI zelf noemt het pas storm vanaf windkracht 9, 75 tot 88 kilometer per uur. Bij twijfel checkt de verzekeraar de windgegevens van het KNMI voor jouw locatie en dag.
• Bij stormschade geldt vaak een apart, hoger eigen risico, meestal rond de 200 tot 250 euro. Sommige verzekeraars laten je dat afkopen.
• Niet gedekt: schade doordat je het dak niet hebt onderhouden, slijtage van bitumen of lood, en een constructiefout. Ook langzaam intredend vocht door de gevel valt er standaard buiten.
• Niet gedekt is meestal ook de reparatie van het dak zelf. De verzekering betaalt de gevolgschade binnen, jij betaalt de dakpan of de naad. Dat verschil staat zelden groot in de polis en verrast bijna iedereen.
• Je eigen spullen vallen onder de inboedelverzekering, niet onder de opstal. Meld beide als er zowel plafond als meubels nat zijn.
• Repareer niet eerst en meld daarna. Verzekeraars mogen minder of niets vergoeden als de schade al is hersteld voordat zij hebben kunnen kijken. Foto's maken en dan melden.

Een eenvoudige puntreparatie, bijvoorbeeld een paar pannen terugleggen of een naad dichten, kost 200 tot 500 euro inclusief arbeid en materiaal. Dat is een tot twee uur werk ter plaatse.

Het uurtarief van een dakdekker ligt tussen de 35 en 50 euro voor gewoon werk; voorrijkosten en afvoer van materiaal zijn samen ongeveer een tiende van het totaal. Wat 2026 anders maakt: de materiaalprijzen zijn gestabiliseerd, maar arbeid en het regelen van veilige toegang zijn de grootste post geworden. Laat daarom bij een dakdekkersbezoek meteen de goot, de aansluitingen en de dakpannen nalopen. Dezelfde man, dezelfde ladder, veel minder geld dan een tweede bezoek.

Goten en hemelwaterafvoeren leeghalen in het najaar, na de bladval, en nog eens in het voorjaar. Dit is de goedkoopste dakonderhoud die er is en het voorkomt een van de meest voorkomende lekkages.

Loop na elke storm met een verrekijker om het huis en kijk naar verschoven pannen, losgeraakte nokvorsten en lood dat omhoog staat. Het kost vijf minuten en je ziet het probleem voordat het regent.

Laat het lood- en zinkwerk rond schoorsteen en dakkapel elke vijf tot tien jaar nalopen. Dat is waar oude daken het meestal begeven, niet in het dakvlak zelf.

Kijk op een plat dak of er plassen blijven staan. Water dat na twee droge dagen nog staat, betekent dat het afschot of de afvoer niet goed is, en dat wordt vroeg of laat een lek.